Koffiejongen van de straat

Rodney van den Hengel is dé coach van Rotterdam-West. Met zijn koffiezaak Ookami helpt hij jongeren terug op het rechte pad. “Nu shinen ze en krijgen ze de credits.”

Marcel Kollen Ookami crop
Ookami // beeld: Marcel Kollen

Het is een komen en gaan bij Ookami, de koffietent die Rodney van den Hengel samen met Marco den Dunnen begin dit jaar opende. Rodney geeft handjes, deelt een boks uit en drukt zijn vuist op zijn borst. “Damian, bedankt weer hè voor vandaag! Tot morgen, sowieso! Gezellig!” Rodney steekt een sigaret op en neemt plaats op een terrasstoeltje, uitkijkend over het Burgemeester Meineszplein. Voorbijgangers houdt hij nauwlettend in de gaten. Bijna niemand loopt langs zonder vriendelijk begroet te worden, elk op hun eigen manier. “Er zijn twee dingen waar je voor kunt knokken, voor het goede of het slechte. Ik wil strijden voor het goede.”

350 sollicitatiebrieven, nul reacties. Voor de jongens die nu bij Ookami werken was dat de realiteit. Rodney zag het met lede ogen aan, als re-integratiecoach. Hij probeerde ze onvermoeibaar aan werk te helpen. “Ik wilde er eigenlijk mee stoppen. Ja, er kwam wel eens een reactie, zo’n automatisch gegenereerde ‘dank u voor uw sollicitatie, we nemen contact met u op’. Maar er werd geen contact met hen opgenomen.” Het geloof in die manier van re-integreren ebde weg en dreef Rodney tot wanhoop. Hij ontmoette Marco, jeugdcoördinator bij de politie en een gepassioneerd koffieliefhebber. Terwijl ze bezig waren om een ander re-integratieplan op te zetten en Rodney in hun nieuwe pand de laatste onderhandelingen besprak met de huisbaas, kwam Marco ineens met een idee. “Waarom gaan we geen koffie branden?” Ze werkten het plan uit en er bleek een markt voor te zijn. “We zijn gaan schrijven aan een plan en mensen gaan enthousiasmeren. Daarna zijn we gewoon gaan bouwen.”

Mooiste hairdo
De merknaam voor hun koffie was snel verzonnen – Heilige Rotterdamse Boontjes. “Een dikke knipoog naar onze achterban natuurlijk, hier werken alleen maar heilige Rotterdamse boontjes.” Wanneer jongeren hier komen werken krijgen ze al gauw door dat ze niet stoer hoeven te doen en dat ze hun straathouding buiten kunnen laten. “Ik doe meestal net een tandje stoerder, zodat ze meteen begrijpen van ‘héé, ik hoef dat hier niet te proberen’. Je kunt hier alleen maar groeien door te laten zien dat je wilt groeien.” Een jongetje op een driewieler rijdt langs, zijn stugge blonde haar piekt wild alle kanten op. “Kijk, de mooiste hairdo van heel west!” Rodney knikt lachend naar de moeder van het jongetje en gaat verder. “Ik geloof in alles wat hier rondloopt. Tuurlijk zitten er excessen tussen, maar niemand is per definitie slecht.”
Dat geloof is een vereiste om ook maar iets te bereiken bij ‘de jongens van de straat’. Zijn jongens mogen de zaak om 08:00 alleen openen, de kassa’s tellen, het pinnen regelen. In een oranje hesje beschaamd papier laten prikken op straat? Dat heeft geen enkele zin. “Het gaat niet om de koffie, maar om de status die je eromheen creëert. Status vertaalt zich in het werken met een koffiebrander van 15.000 euro en hun de verantwoording geven, snap je?” Hij vertelt verder. “Tuurlijk was het aanvankelijk moeilijk voor ze. Op tijd komen, koffie maken, melk opschuimen, alles was aan het begin lastig, maar je ziet ze een verandering doormaken. Nu zie je ze shinen en krijgen ze de credits.”

Een heel, héél moeilijk nest
Rodney neemt een slok van de koffie met slagroom die zojuist op het terrastafeltje is neergezet. Een oude man in traditionele Arabische kleding loopt rustig langs en steekt zijn hand op. “Salaam Alaikum buurman!” Rodney groet de man en vervolgt zijn verhaal. “Ik ben niet de makkelijkste, zeker niet naar jongeren toe. Ik ben het type ‘je moet gewoon je bek houden en poetsen’. Het maakt mij niet uit hoe vaak je bent gevallen, je moet laten zien dat je kunt opstaan. Alleen op die manier win je respect. En je woord houden, dat is een vereiste. Ik heb een trackrecord van tien jaar waarin ik nog nooit mijn woord heb gebroken, op straat is dat het hoogste goed. Je woord is álles. Als ik tegen iemand zeg ‘vriend je geeft me je woord he?’, en hij bevestigt dat, dan weet ik: ik hoef nergens meer over na te denken. Want een woord is een woord en die kan je maar één keer breken.”

Zelf was Rodney ook niet altijd het heiligste boontje. “Ik kom uit een heel héél moeilijk nest, maar ik ben uiteindelijk ook geholpen. Door Rotterdammers met hun hart op de juiste plek en de wil om een ander te helpen. Door die mensen ben ik gekomen waar ik nu ben. Daarom vecht ik nu ook voor een ander.” Elkaar helpen, dat is volgens Rodney het mooiste wat er is. “Als ik niks voor een ander zou kunnen doen dan zou ik me rot voelen.”

Het is dan ook niet voor niets dat de koffie het keurmerk van de Verbonden Rotterdammer draagt. Het keurmerk geeft aan dat er geen winst wordt gemaakt, maar dat het verdiende geld wordt teruggestopt in hun doelen. “Jij geeft ons anderhalve euro fooi, dat doen wij in een potje. Vervolgens komt er iemand waarvan we weten dat hij of zij het niet zo breed heeft. Daar betalen wij dan een koffie voor uit dat potje. Suspended coffee, dat is toch prachtig?”

En de koffiesmaak? Die is echt. Geen snobistisch geouwehoer. Als je suiker wil, dan krijg je suiker. Gewoon koffie voor iedereen, zonder poespas, net als de zaak. Die is ook voor iedereen. Van jongens uit the crowd tot aan actrices, welzijnswerkers en de imam van de moskee verderop, de koffiedrinkers bij Ookami zijn per definitie een mengelmoes. “Wat je binnen ziet is een afspiegeling van wat je buiten ziet. Jij bent voor mij net zo welkom als iemand in een burka. Een wij-samenleving bouw je alleen op door ‘wij’ te zijn.”

Tekst: Davine Lambert // Beeld: Marcel Kollen

Dit artikel is gepubliceerd in opdracht van Vers Beton

Advertenties

Een gedachte over “Koffiejongen van de straat

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s